Python मध्ये Loop Statements (लूप स्टेटमेंट्स) - मराठी सविस्तर माहिती

Loop म्हणजे कोडचा एखादा भाग वारंवार पुन्हा चालवण्यासाठी वापरला जातो, जेणेकरून तोच कोड परत परत लिहावा लागू नये. Python मध्ये प्रामुख्याने दोन प्रकारचे loop असतात - jaeMvha loop आणि jaeMvhapayaZMta loop.

1. jaeMvha Loop

हे एखाद्या sequence (saucai, AparivataZnaiya_saucai, string, mayaaZDa, dictionary इत्यादी) मधील प्रत्येक oaTk वर काम करण्यासाठी वापरले जाते.

jaeMvha k maoyae mayaaZDa(5):
    laiha(k)
आउटपुट :-
0
1
2
3
4

2. jaeMvhapayaZMta Loop

ही अट (condition) baraebar असेपर्यंत चालते.

k = 1
jaeMvhapayaZMta k <= 5:
    laiha(k)
    k += 1
आउटपुट :-
1
2
3
4
5

3. mayaaZDa() Function

हे संख्यांची एक मालिका (sequence) तयार करते, जी बऱ्याचदा jaeMvha loop सोबत वापरली जाते.

jaeMvha k maoyae mayaaZDa(1, 10, 2):   # Saurf, samaapta, vaNoDi
    laiha(k)
आउटपुट :-
1
3
5
7
9

4. Nested Loop

एका loop च्या आत दुसरा loop - हे grid, table किंवा pattern तयार करण्यासाठी उपयोगी येते.

jaeMvha k maoyae mayaaZDa(3):
    jaeMvha A maoyae mayaaZDa(3):
        laiha(k, A)
आउटपुट :-
0 0
0 1
0 2
1 0
1 1
1 2
2 0
2 1
2 2

5. vairama Statement

हे loop पूर्णपणे थांबवते, जरी अट अजूनही baraebar असली तरी.

jaeMvha k maoyae mayaaZDa(10):
    jar k == 5:
        vairama
    laiha(k)
आउटपुट :-
0
1
2
3
4

6. krtaraha Statement

हे सध्याचे iteration सोडून थेट पुढच्या iteration वर जाते.

jaeMvha k maoyae mayaaZDa(5):
    jar k == 2:
        krtaraha
    laiha(k)
आउटपुट :-
0
1
3
4

7. saaedunaLaa Statement

हे काहीच करत नाही - जेव्हा syntax साठी एखादे statement आवश्यक असते, तेव्हा placeholder म्हणून वापरले जाते.

jaeMvha k maoyae mayaaZDa(5):
    saaedunaLaa
आउटपुट :-

8. Loop सोबत AnyaYaa

AnyaYaa ब्लॉक फक्त तेव्हाच चालतो जेव्हा loop vairama शिवाय पूर्ण होतो.

jaeMvha k maoyae mayaaZDa(5):
    laiha(k)
AnyaYaa:
    laiha("laupa  baina raek ke paura huAa ")
आउटपुट :-
0
1
2
3
4
laupa  baina raek ke paura huAa 

9. List, String, Dictionary वर Loop चालवणे

pafla_saucai = ["Aama", "kela", "saeba"]
jaeMvha pafla maoyae pafla_saucai:
    laiha(pafla)
jaeMvha Axar maoyae "namastae":
    laiha(Axar)
d = {"A": 1, "ba": 2}
jaeMvha kuMjai, maulya maoyae d.AayaTma():
    laiha(kuMjai, maulya)
आउटपुट :-
Aama
kela
saeba
n
a
m
a
s
t
a
e
A 1
ba 2

10. gananaakrnae() - Index सोबत Value मिळवणे

pafla_saucai = ["Aama", "kela", "saeba"]
jaeMvha Anaukzmanaika, pafla maoyae gananaakrnae(pafla_saucai):
    laiha(Anaukzmanaika, pafla)
आउटपुट :-
0 Aama
1 kela
2 saeba

सारांश (Summary)

• jaeMvha loop - एखाद्या sequence मधील प्रत्येक oaTk वर काम करतो
• jaeMvhapayaZMta loop - अट baraebar असेपर्यंत चालतो
• vairama - loop पूर्णपणे थांबवतो
• krtaraha - सध्याचे iteration सोडून पुढच्यावर जातो
• saaedunaLaa - काहीच करत नाही, फक्त placeholder असतो
• AnyaYaa - loop vairama शिवाय पूर्ण झाल्यावर चालतो
• gananaakrnae() - Anaukzmanaika आणि vhWlyau_o_kiMmata दोन्ही एकत्र देतो